ย้อนรอยไดโนเสาร์

เรามักจะทราบว่ายุครุ่งเรืองของไดโนเสาร์เริ่มต้นขึ้นในยุคไตรแอสซิค (Triassic) เกิดจากการวิวัฒนาการแบบแผ่กระจายไปมากมาย แต่ช่วงแรกๆ ในประวัติวิวัฒนาการนั้นเกิดขึ้นอย่างไรนั้นไม่เคยมีใครรู้

เหตุผลแรกเพราะซากดึกดำบรรพ์ (fossil) ของญาติสนิทกับไดโดเสาร์นั้นเป็นสิ่งที่หายาก แต่พอจะชี้ได้ว่าไดโนเสาร์เกิดขึ้นจากสายของพวกไดโนซอรอมอร์ฟา เมื่อ 242-244 ล้านปีก่อน

การค้นพบรอยเท้าจากยุคไตรแอสซิคตอนต้นถึงกลางที่ประเทศโปแลนด์เปลี่ยนความคิดของนักวิทยาศาสตร์บางกลุ่มให้เชื่อได้ว่าซากรอยเท้านี้ ซึ่งน่าจะมีอายุกว่า 249-251 ล้านปี เป็นหลักฐานที่เกิดขึ้นก่อนหลักฐานซากดึกดำบรรพ์ของไดโนเสาร์ 5-9 ล้านปี และที่น่าสนใจคือเป็นร่อยรอยแรกที่เกิดขึ้นหลังการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ (mass extinction) เมื่อ 252.3 ล้านปีที่แล้ว

ที่ระยะเวลาที่พบร่องรอยของรอยเท้านี้แทบจะต่อเนื่องกับเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่สัตว์โลกสูญพันธุ์ไปจำนวนมาก แต่ดูเหมือนว่าเจ้าของรอยเท้านี้ น่าจะเป็นไดโนเสาร์ที่เกิดขึ้นมาเพื่อยึดครองระบบนิเวศที่ว่างอยู่หลังการสูญพันธุ์ของสัตว์อื่นๆ

นักวิจัยคาดว่าไดโนเสาร์เจ้าของรอยเท้านี้ตัวเล็กๆพอๆกับแมวตัวนึงของยุคปัจจุบัน เดินสี่ขา และสามารถเดินสองขาได้ด้วย มันได้ชื่อว่า Prorotodactylus

เนื่องจากเราไม่พบซากดึกดำบรรพ์ใดๆ จากยุคนี้ในโปแลนด์อีก จึงสามารถแปลผลได้ว่าไดโดเสาร์นี้น่าจะเป็นสัตว์ที่หายากในยุคนั้น

นักข่าวของ BBC ตามไปสัมภาษณ์นักวิชาการอีกหลายท่าน บ้างก็บอกว่าเป็นไปได้ที่ไดโดเสาร์จะวิวัฒน์ขึ้นทันทีหลังจากการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ เพราะนั่นเป็นสิ่งที่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทำเช่นกันตอนที่ไดโนเสาร์สูญพันธุ์ไปเมื่อ 65.5 ล้านปีก่อน

นักวิชาการบางท่านยังหวังว่าจะได้เจอซากดึกดำบรรพ์ของมันทั้งตัวมากกว่าที่จะด่วนสรุปเอาจากรอยเท้าแต่เพียงอย่างเดียว

อ้างอิง Brusatte SL, Nied?wiedzki G, Butler RJ. Footprints pull origin and diversification of dinosaur stem lineage deep into Early Triassic. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences;Available from: http://dx.doi.org/10.1098/rspb.2010.1746.

About อ.ดร.ณัฐพล อ่อนปาน

อาจารย์ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล สนใจด้านวิวัฒนาการ พันธุศาสตร์ ความหลากหลายทางชีวภาพ นิเวศวิทยา และการอนุรักษ์ งานอดิเรกด้านงานเขียน ถ่ายภาพ วาดภาพ และพัฒนาเว็บไซต์